Lumaktaw sa nilalaman
Jisutiz
Pista ng prutas para sa lalaking Pilipino

Limang prutas ng kapuluan, isang mas makulay na hapag

Papaya, mangga, saging, bayabas at pinya: mga prutas na halos araw-araw nating nakikita sa bangketa at sa mesa. Dito, ipinapaliwanag namin nang simple kung anong mga bitamina, mineral at iba pang sangkap ang dala nila, at kung paano sila nagiging bahagi ng normal na paggana ng katawan, kasama ang puso at mga daluyan ng dugo.

Nilalamang pang-edukasyon. Hindi nito pinapalitan ang payo ng doktor o ng rehistradong nutritionist-dietitian.

Smiling fruit vendor beside a pile of green watermelons at an open-air market stall
Stall with heaps of ripe yellow mangoes in front and pineapples hanging behind
Close-up of a pile of red hairy rambutan fruits
Ang laman ng isang hiwa

Ano ang dala ng tropikal na prutas sa iyong plato

Hindi gamot ang prutas, at hindi rin ito mahika. Pero may maliit na ambag ang bawat isa sa kabuuan ng iyong kinakain. Limang bagay ang madalas nating makita sa mga prutas ng kapuluan.

  1. Bitamina C

    Sagana sa bayabas, papaya, pinya at mangga. Bahagi ito ng normal na pagbuo ng collagen, na kailangan ng mga daluyan ng dugo para gumana nang normal, at tumutulong sa pagsipsip ng iron mula sa pagkain.

  2. Potassium

    Kilala ang saging dito, pero mayroon din ang papaya at mangga. Kasama ang potassium sa normal na paggana ng kalamnan at nerbiyos, at sa pagpapanatili ng normal na presyon ng dugo.

  3. Fiber

    Nasa laman at balat ng bayabas, sa papaya, at sa saging na hindi pa sobrang hinog. Kasama ito sa normal na pagdumi at nakatutulong para mas matagal kang busog.

  4. Mga pigment ng halaman

    Ang dilaw ng mangga, ang kahel ng papaya at ang rosas na laman ng ilang bayabas ay galing sa carotenoids at iba pang antioxidant na sangkap ng halaman. Pinag-aaralan pa ang buong papel nila sa katawan.

  5. Tubig

    Malaking bahagi ng pinya, papaya at pakwan ay tubig. Nadaragdag ito sa iniinom mo sa buong araw, na lalong mahalaga sa mainit at maalinsangang panahon.

Pangkalahatang paglalarawan ito. Nag-iiba ang dami ng sustansya ayon sa uri, pagkahinog at pag-iimbak ng prutas, at iba-iba rin ang pangangailangan ng bawat katawan.

Mga bisita sa bilao

Limang prutas sa iisang bilao

Isang bilog na bilao, limang bisita. May kanya-kanyang lakas ang bawat isa, at may kanya-kanyang paalala rin. Hindi sila magkakalaban: mas makulay ang hapag kapag nagsasalitan sila sa loob ng isang linggo.

Sa pahinang Limang Prutas, may sariling kabanata ang bawat isa: laman, paghahanda at mga dapat bantayan.

Mula tindahan hanggang ref

Apat na gawing nakasabit sa pabitin

Sa pista, puno ng nakasabit na sorpresa ang pabitin. Dito, apat na simpleng gawi ang nakasabit: ang mga hakbang na nagpapanatiling sariwa at malinis ang prutas mula sa pagbili hanggang sa paghiwa.

  1. Piliin

    Amuyin ang dulo ng tangkay ng mangga at pinya: dapat mabango, hindi maasim. Iwasan ang may malambot na pasa, amag o tagas.

  2. Dalhin

    Ilagay ang malalambot na prutas sa ibabaw ng bayong. Huwag silang iwanan nang matagal sa mainit na sasakyan o sa araw.

  3. Hugasan

    Banlawan sa umaagos na tubig bago hiwain, kahit hindi kakainin ang balat, para hindi madala ng kutsilyo ang dumi papunta sa laman.

  4. Itago

    Pahinugin sa labas ng ref ang manibalang na mangga at papaya. Kapag hiniwa na, takpan, ilagay sa ref at ubusin sa loob ng isa o dalawang araw.

Crates of pink scaly fruits, oranges, yellow citrus and other tropical fruits at a market stand
Mas madaling pumili kapag nakikita mo nang malapitan ang balat, kulay at bango ng bawat prutas.
Higit sa plato

Dalawang sagwan ang kailangan ng bangka

Isang sagwan lamang ang prutas. Ang kabila ay ang mga gawi sa labas ng plato. Kapag isa lang ang ginagamit, paikot-ikot lang ang bangka sa iisang lugar.

Sagwan ng hapag

  • iba't ibang kulay ng prutas at gulay sa loob ng linggo
  • tubig bilang pangunahing inumin
  • mas kaunting matatamis na inumin at maaalat na pagkain

Sagwan ng araw

  • lakad o anumang galaw araw-araw
  • sapat at regular na tulog
  • pag-iwas sa sigarilyo, katamtamang alak, at pagpapasukat ng presyon ng dugo sa health center

Sundan ang ruta sa Hapag at Araw

Kalendaryo ng kapuluan

Prutas na sumusunod sa init at ulan

Hindi pare-pareho ang prutas buong taon. Saging, papaya at bayabas ay halos laging nariyan; ang iba ay dumarating kasabay ng tag-init o ng tag-ulan. Kadalasang mas sariwa at mas abot-kaya ang prutas na nasa panahon.

  • Ripe yellow mangoes stacked at a fruit stall

    Tag-init Karaniwang dumarami ang hinog na mangga mula Marso hanggang Mayo.

  • Close crop of pineapple skins and crowns

    Halos buong taon May ani ng pinya sa iba't ibang buwan, lalo na mula sa mga taniman sa Mindanao.

  • Watermelons piled at a market in the morning light

    Tag-init Paborito ang pakwan sa mainit na buwan dahil karamihan nito ay tubig.

  • Bright red rambutans with soft spines

    Tag-ulan Kasabay ng lanzones, karaniwang lumalabas ang rambutan mula Agosto hanggang Oktubre.

  • Boxes of colourful tropical fruits under a market awning

    Bawat buwan Sari-saring kulay sa iisang tindahan: tanda na laging may mapagpipilian.

  • Man on an outrigger boat preparing green fruits on a cutting board

    Sa baybayin Sa maraming isla, sakay ng bangka dumarating ang prutas mula sa kalapit na baryo.

Resibo: ano ang makukuha mo dito, at ano ang hindi

Kasama

  • Simpleng paliwanag sa sustansya ng limang prutas✓
  • Mga tip sa pagpili, paghahanda at pag-iimbak✓
  • Mga ideya kung saan isisingit ang prutas sa isang araw✓
  • Malinaw na paalala kung kailan dapat magpatingin✓

Hindi kasama

  • Diagnosis, gamutan o reseta✕
  • Pangakong may tiyak na mangyayari sa katawan mo✕
  • Kapalit ng gamot o payong galing sa doktor mo✕
  • Personal na plano ng pagkain✕

Kabuuankaalaman para sa sarili mong pagpapasya

Iba ang karaniwang pagod pagkatapos ng mahabang araw sa pagod na hindi nawawala, sa hirap sa paghinga o sa pananakit ng dibdib. Ang huli ay para sa doktor, hindi para sa prutas.

May tanong na hindi nasagot ng resibo?

Sumulat sa amin tungkol sa isang prutas, sa isang paliwanag na gusto mong linawin, o sa paksang gusto mong mabasa dito. Pangkalahatang sagot ang maibibigay namin, hindi personal na payo.

Sumulat sa amin

Bago mo isabuhay ang nabasa mo

Ang Jisutiz ay isang proyektong pang-edukasyon tungkol sa mga prutas ng Pilipinas at sa lugar nila sa karaniwang pagkain ng mga lalaking nasa hustong gulang. Ipinapaliwanag dito kung anong mga sustansya ang dala ng papaya, mangga, saging, bayabas at pinya, at kung paano sila mapipili, maihahanda at maisasama sa isang araw. Hindi pumapalit ang mga teksto sa pagsusuri o gamutan ng mga kondisyon ng puso, mga daluyan ng dugo, bato o asukal sa dugo. Iba-iba ang katawan ng bawat tao, kaya walang ipinapangakong partikular na resulta. Kung may nararamdaman kang pagbabago, pananakit o problemang hindi nawawala, kumonsulta sa doktor o sa ibang kwalipikadong propesyonal.