Lumaktaw sa nilalaman
Jisutiz

Isang araw, limang hintuan ng prutas

Hindi kailangang baguhin ang buong araw para magkaroon ng prutas sa hapag. Sapat na ang ilang hintuan sa daan, at ilang gawi sa labas ng plato na sumasabay sa kanila.

Mga halimbawa lang ito para sa pangkalahatang kaalaman, hindi iskedyul o payong medikal.

Market crates with pink, orange and yellow tropical fruits
Whole pineapples with spiky crowns piled together
Fruit vendor smiling behind a stack of watermelons
Ang ruta

Mula almusal hanggang hapunan

Ayon sa gabay na Pinggang Pinoy, malaking bahagi ng bawat plato ang para sa gulay at prutas. Narito ang limang hintuan kung saan madaling sumakay ang prutas, nang hindi kailangan ng espesyal na pagkain.

  1. Umaga

    Almusal

    Ilang hiwa ng papaya katabi ng sinangag, itlog o oatmeal. Kung nagmamadali, isang saging na dala-dala sa jeep ay mas mabuti kaysa wala.

  2. Kalagitnaan ng umaga

    Merienda

    Isang buong bayabas o isang maliit na lalagyan ng pinya sa baunan, sa halip na tinapay na may matamis na palaman.

  3. Tanghali

    Tanghalian

    Prutas bilang panghimagas sa halip na leche flan o kakanin araw-araw. Puwede ring nasa ulam na mismo: sinigang sa bayabas, pininyahang manok o tinola na may hilaw na papaya.

  4. Hapon

    Merienda sa hapon

    Kalahating mangga ngayon, kalahati bukas. O nilagang saba na walang dagdag na asukal, sa halip na banana cue.

  5. Gabi

    Hapunan

    Isang maliit na mangkok ng papaya. Kung madali kang mangasim ang sikmura sa gabi, mas magaan ang papaya o saging kaysa sa maasim na pinya bago matulog.

Iba-iba ang oras ng trabaho, biyahe at pamilya. Iayon ang mga hintuan sa sarili mong araw; hindi kailangang lahat ay masunod.

Boatman preparing green fruits on an outrigger above blue water
Ang ikalawang sagwan

Mga gawi sa labas ng plato

Ang mga gawing ito ay iniuugnay sa pangkalahatang kalusugan ng puso at sirkulasyon. Hindi sila mabilisang solusyon; maliliit silang hakbang na nagiging bahagi ng karaniwang buhay.

  • Galaw

    Lakad papunta sa sakayan, akyat sa hagdan, basketball sa barangay. Ang regular na paggalaw ay isa sa mga pinakakilalang gawi para sa kalusugan ng puso.

  • Tulog

    Sapat at regular na tulog, kahit sa mga linggong may night shift. Pagod na katawan ang kadalasang naghahanap ng matatamis at maaalat na pagkain.

  • Tubig

    Tubig bilang pangunahing inumin, lalo na sa init. Mas kaunting softdrinks at matatamis na iced tea sa buong araw.

  • Usok

    Ang pag-iwas o pagtigil sa sigarilyo at vape ay isa sa pinakamahalagang hakbang para sa mga daluyan ng dugo. May tulong na makukuha sa mga health center.

  • Alak

    Kung umiinom, katamtaman at hindi araw-araw. Hindi ginagawang mas ligtas ng prutas na pulutan ang sobrang inumin.

  • Pagpapatingin

    Regular na pagpapasukat ng presyon ng dugo sa barangay health center o sa clinic, at taunang check-up kung pinapayo ng doktor.

Sa tindahan ng shake

Hindi lahat ng may prutas ay magaan. Narito ang ilang paboritong inumin at merienda, kung ano ang kadalasang kasama nila, at isang mas magaan na paraan ng pag-order.

Sa menuMadalas na kasamaMas magaan na paraan
Mango shakegatas na kondensada, syrup at maraming yelohilingin na kaunti o walang dagdag na asukal, o kainin na lang ang hiwa ng mangga
Pineapple juice na de-latadagdag na asukal, walang fibersariwang hiwa ng pinya at isang baso ng tubig
Minatamis na sagingarnibal na gawa sa asukal na pulanilagang saba na walang asukal
Dried mangodagdag na asukal; madaling makaubos ng isang supotilang piraso lamang, isalin sa maliit na lalagyan
Halo-halogatas, asukal, minatamis at ice creampang-espesyal na araw, hatian sa dalawa

Hindi ipinagbabawal ang mga ito. Ang punto ay malaman kung ano ang nasa baso o supot, para ikaw ang magpasya kung gaano kadalas. Ang mga detalye ng bawat prutas ay nasa Limang Prutas.

Kaligtasan

Kailan dapat huminto at magpatingin

Para sa karamihan, ligtas at karaniwang bahagi ng pagkain ang prutas. Pero may mga sitwasyong kailangan munang makausap ang doktor.

Magtanong muna sa doktor kung

  • may problema ka sa bato o umiinom ng gamot na nakaaapekto sa potassium
  • binabantayan mo ang asukal sa dugo at gusto mong dagdagan ang matatamis na prutas
  • umiinom ka ng gamot na pampalabnaw ng dugo at iniisip mong uminom ng suplemento
  • may allergy ka sa latex o sa ilang prutas
  • ikaw ay matanda na, may iniindang matagal na kondisyon, o maraming gamot ang iniinom

Tumawag sa 911 kung may

  • pananakit o paninikip ng dibdib
  • biglang hirap sa paghinga
  • biglang panghihina o pamamanhid ng mukha, braso o binti sa isang panig
  • pamamaga ng labi, dila o lalamunan pagkatapos kumain
  • biglang matinding sakit ng ulo o pagkalito

Para sa pagod na hindi nawawala, pagkahilo, pamamaga ng binti o anumang pagbabago sa katawan na tumatagal, magpatingin sa doktor kahit hindi ito emergency. Ang mga palatandaang ito ay hindi para hulaan sa bahay.

May hintuan bang nakalimutan namin?

Kung may prutas, ulam o gawi sa iyong probinsya na gusto mong mabasa dito, o may tanong ka tungkol sa isang bahagi ng site, isulat mo sa amin. Pangkalahatang sagot ang ibibigay namin, hindi personal na payo.

Magpadala ng sulat

Bago mo isabuhay ang nabasa mo

Ang Jisutiz ay isang proyektong pang-edukasyon tungkol sa mga prutas ng Pilipinas at sa lugar nila sa karaniwang pagkain ng mga lalaking nasa hustong gulang. Ipinapaliwanag dito kung anong mga sustansya ang dala ng papaya, mangga, saging, bayabas at pinya, at kung paano sila mapipili, maihahanda at maisasama sa isang araw. Hindi pumapalit ang mga teksto sa pagsusuri o gamutan ng mga kondisyon ng puso, mga daluyan ng dugo, bato o asukal sa dugo. Iba-iba ang katawan ng bawat tao, kaya walang ipinapangakong partikular na resulta. Kung may nararamdaman kang pagbabago, pananakit o problemang hindi nawawala, kumonsulta sa doktor o sa ibang kwalipikadong propesyonal.